Jaargangen

Kies jaargang

Kies categorie

Winnaar Nominatie
< Terug naar overzicht

Musea Zutphen

Transformatie
Tuin Musea Zutphen met nieuw entreepaviljoen

Projectomschrijving

In Zutphen is het 17e-eeuwse stadspaleis Hof van Heeckeren getransformeerd naar een levendig cultuurcluster met huisvesting voor Stedelijk Museum Zutphen, Museum Henriette Polak en de gemeentelijke dienst Archeologie. De historische structuur van het stadspaleis is leesbaar gemaakt door latere toevoegingen te verwijderen en originele elementen zoals balkplafonds, deuren en raamkozijnen te restaureren. Het Stedelijk Museum is gesitueerd op de begane grond en in de kelder; Museum Henriette Polak ligt op de verdieping. Beide musea delen een vleugel met zalen voor wisselende exposities. Deze vleugel is bouwkundig geoptimaliseerd om aan de hoge klimaat- en veiligheidseisen voor wisselende exposities te voldoen. Tussen beide verdiepingen is een nieuwe trap ontworpen, waardoor de wisseltentoonstelling een eigen routing heeft. De gevels van het monumentale complex zijn gerestaureerd en voorzien van elektronisch aangestuurde luiken om het museumklimaat in de zalen beter te kunnen reguleren, het zonlicht te temperen en beveiliging te optimaliseren. De toegang tot Musea Zutphen ligt aan het 's-Gravenhof, het oudste plein van Zutphen. De monumentale schelpenkoepel van de Zweedse architect Horleman uit 1697 vormt de entree tot de binnentuin van het vernieuwde complex. De tuin is heringericht als een groene, openbare ruimte midden in de historische stad en is ontworpen door Lola Landscape Architects. In de tuin is een nieuw, transparant paviljoen met entreehal, museumwinkel en auditorium ontworpen. Deze uitbreiding is vormgegeven als een hedendaagse orangerie die tegen de monumentale tuinmuur ligt. Vanuit de orangerie begint de publieksroute door de museumzalen in de verschillende historische bouwdelen.

Doelstelling

Het rijks monumentaal stadspaleis - in de 17e eeuw ontstaan uit een samenvoeging van panden door de familie Van Heeckeren, lange tijd in gebruik als weeshuis, hotel en vijfentwintig jaar geleden verbouwd tot juridisch opleidingscentrum - moest in ere worden hersteld als een culturele publiekstrekker voor een drietal culturele instellingen.

Hoofdlijnen van het programma van eisen

De drie instellingen moesten ieder als zodanig herkenbaar blijven in verschillende museale ruimtes en werkplaatsen. Tegelijkertijd moest een groot aantal voorzieningen worden gedeeld: de entree met kassa en museumwinkel, een multifunctionele bijeenkomstruimte, sanitair, garderobe, kantoorruimtes, opslag en techniek. Een heldere routing en efficiënte logistiek waren een belangrijke vereiste. Bovendien moest het cultuurcluster laagdrempelig zijn en een prettige, uitnodigende sfeer uitstralen. En daarnaast aan zware klimatologische en veiligheidseisen van een museum met kostbare stukken voldoen. Uiteraard dienden monumentale waarden te worden hersteld.

Resultaten tot nu toe

Musea Zutphen trok in de zeven maanden van de opening in mei 2017 tot en met januari 2018 al 52.000 bezoekers, waar op een jaarlijks aantal van 35.000 was gerekend. De publieke reacties zijn ronduit positief. Inmiddels is een groot, meerjarig samenwerkingsproject met vijf regionale musea en het Rijksmuseum Amsterdam van start. De eerste tentoonstelling - Lage Landen, schatten uit het Rijks - is samengesteld met werk uit het Rijksmuseum en had niet kunnen plaatsvinden zonder de hoogwaardige voorzieningen in de ruimte voor wisselende exposities van Musea Zutphen.

Functies vóór de ingreep
: laatmiddeleeuwse panden werden samengevoegd tot stadspaleis (17e eeuw tot 1850), weeshuis (tot begin 20e eeuw), hotel (tot 1990), gerechtelijk studiecentrum (tot 2015)

Functies na de ingreep
museum en werkplaats, depot voor archeologische dienst inclusief kantoren en publieksfaciliteiten