Inzendingen

< Terug naar overzicht

Blokhuispoort in Leeuwarden

Transformatie
Cellenblok H na de restauratie

Projectomschrijving

De Blokhuispoort speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Leeuwarden. Oorspronkelijk als onderdeel van de fortificatie, sinds 1560 als tuchthuis en huis van bewaring. Het huidige complex is tussen 1870 en 1895 gebouwd. Het vormde eeuwenlang een afgesloten onderdeel van de stad en is een plaats waar de Leeuwarders zich verbonden mee voelen. BOEi is in 2014 gevraagd door de gemeente Leeuwarden om de rol van plantontwikkelaar, investeerder en exploitant-eigenaar van het complex op zich te nemen. In het rijksmonument is een bruisende invulling gerealiseerd: bibliotheek, horeca, hostel en creatieve (zoals serious gaming) en ambachtelijke bedrijven. Het complex heeft de afmetingen van een stadsdeel en is door de herbestemming onderdeel geworden van de binnenstad. Een deel van de binnenstad dat honderden jaren een ,,verboden stad’’ was geeft langzamerhand zijn geheimen prijs. Architectonisch is ervoor gekozen om zoveel mogelijk te behouden, de nieuwe aanpassingen duidelijk zichtbaar te maken en sporen van eerdere aanpassingen zichtbaar te laten. De duidelijke huisstijl geeft de verschillende gebouwdelen een gezamenlijke identiteit en is bewust door BOEi aan alle huurders overgebracht. Zo is de eenheid van het complex bewaard gebleven. Omdat BOEi niet alleen de stenen wil behouden maar ook de verhalen van de gevangenis wil is een serious game ontwikkeld waarin bezoekers door o.a. AR en VR inzicht krijgen in het verleden van de gevangenis.

Doelstelling

Het doel bij dit project was het complex openleggen en toegankelijk maken en toch de beslotenheid laten ervaren. Parallel daaraan diende het complex, in feite een afgesloten deel van de stad, verbonden te worden met de stad. Deze visie is vertaald in de architectuur en in o.a. een game.

Hoofdlijnen van het programma van eisen

- gebruikers herhuisvesten
- inpassen bibliotheek met aansprekende ingreep
- vergroten van toegankelijkheid van het gesloten complex
- door het onder één (comlex-)dak brengen van een uiteenlopend programma: horeca, creatieve bedrijven, hostel, commerciële bedrijven en onderwijs.
- zorgen voor verbinding met de (oostelijke) binnenstad en het ,,teruggeven'' aan de bevolking
- het verhaal doorvertellen middels een game
- bij de restauratie is de oorspronkelijke architectuur zo veel mogelijk aanhouden en terugbrengen
- bij de restauratie is het gebouw zo duurzaam mogelijk maken als binnen de architectuur van het rijksmonument kan (eis = nagenoeg CO2 neutraal)

Resultaten tot nu toe

Het resultaat van dit project werd tijdens de werkzaamheden al duidelijk: het geeft een enorme impuls aan de ontwikkeling van de binnenstad (die af te meten is aan zie de opleving van de Tweebaksmarkt).
Het gebouw is opengelegd en vormt nu een onderdeel van de binnenstad en vormt het kloppend hart van de Culturele Hoofdstad. Het complex zet Leeuwarden op de kaart en vergroot de trots van inwoners op hun stad.
Stedenbouwkundige aanpassingen (vernieuwen, routes naar nieuwe openingen, Wifi-Zebra) zorgen voor verbinding. Tegenwoordig is de Blokhuispoort een belangrijk ontmoetingspunt op zowel zakelijk als cultureel vlak.

Functies vóór de ingreep
gevangenis, na sluiting tijdelijk verhuur

Functies na de ingreep
oa: bibliotheek, hostel, cultureel bedrijvencentrum, evenementen, horeca, onderwijs, poppodium