Inzendingen

< Terug naar overzicht

Wees- en Oudeliedenhuis Leiden

Transformatie
Alle appartementen en de gemeenschappelijke huiskamer staan in contact met de sfeervolle gedeelde binnentuin

Projectomschrijving

Dit project betreft een innovatieve woonvorm, geïnitieerd door acht bevlogen 60-plussers die in een vernieuwende samenwerkingsvorm met elkaar, met betrokken adviseurs en bouwers en met afdeling Erfgoed Leiden, het verwaarloosde Rijksmonument ‘Wees- en Oudeliedenhuis een bijzonder maatschappelijk en duurzaam tweede leven hebben gegeven.

Het originele gebouw dateert van 1852 en was op moment van aankoop nog bewoond door krakers, waarmee in goede verstandhouding een alternatief is gevonden. De ingrijpende transformatie vroeg tegelijkertijd om een zeer intensieve samenwerking met historici van de afdeling Erfgoed waarbij samen is gezocht naar de optimale balans tussen de karakteristieke kwaliteiten van het Rijksmonument en de gewenste duurzaamheid om het gebouw weer optimaal geschikt te maken voor de komende decennia. Uiteindelijk zijn in dit proces vier totaal verschillende wooneenheden ontstaan met elk bijzondere eigenschappen qua daglicht, uitzicht en ruimtegebruik. Ruim 40% van het totale vloeroppervlak is bewust vrijgemaakt voor gemeenschappelijke en maatschappelijke functies zoals de grote huiskamer met café-bar, vergader- en expositiefaciliteiten, binnentuin, werkplaats voor fietsen en gedeelde wasmachines, een lift en twee logeerkamers met eigen voorzieningen.

Naast Broekbakema als hoofdarchitect heeft Keek Architectenatelier ontwerpwerk geleverd voor twee interieurs. Binnen het bouwteam heeft Meesterbouw het casco getransformeerd, grotendeels op regiebasis zodat zorgvuldig rekening gehouden kon worden met de structuur van het monument. Zo zijn verschillende soorten daklichten, gevelopeningen, wanden en binnenpuien gerealiseerd, integraal aangesloten op alle installaties met een wko-bron in de tuin, ventilatie, data en platformlift.

Een uniek project dus qua woonvorm, maatschappelijke context, duurzame ambities en een gedreven organisatie door de initiatiefnemers zelf.

Doelstelling

De wens om de regie van het ouder worden in eigen hand te houden door de faciliteiten daarvoor zelf te realiseren en ook de mentale conditie op peil te houden door betrokkenheid op elkaar en op de wereld om ons heen, is het grote doel van dit ingrijpende project.

Hoofdlijnen van het programma van eisen

De basis bestaat uit vier wooneenheden van elk circa 150 m2 oppervlak, waarbij bewust is gekozen voor maximaal twee woonlagen per appartement en een gezamenlijke lift om alle vloerniveaus toegankelijk te houden. Alle woningen zijn per trap en lift bereikbaar vanuit de monumentale centrale entreehal en de brede dwarsgang langs de binnentuin. Hoge zwartstalen glaspuien bieden maximaal daglicht en doorzicht via de gang. Elke woning heeft daardoor uitzicht op de straat én op de tuin, profiterend van ochtend- en avondlicht. De overige 400 m2 is bestemd voor de gezamenlijke ruimten met café-huiskamer aan de sfeervolle binnentuin, multifunctionele werkplaats en logeerkamers.

Resultaten tot nu toe

Het getransformeerde Wees- en Oudeliedenhuis is in 2017 in gebruik genomen tot uiterste tevredenheid bij alle initiatiefnemers. De wens om door transparantie de structuur van het monumentale gebouw te blijven ervaren werkt in de praktijk zeer goed. Daarnaast komt de verhouding tussen privé en ‘openbaar’ goed uit de verf. Tweewekelijks wordt samen gekookt in het café aan de binnentuin. Maar ook voor omwonenden en geïnteresseerden zijn inmiddels al veel activiteiten in de gemeenschappelijke ruimten georganiseerd zoals vergaderingen, feestelijke bijeenkomsten, monumentendagen, exposities, muziekactiviteiten en veel kleinere bijeenkomsten. Bezoekers reageren positief en zien ons project als een voorbeeld voor nieuwe initiatieven.

Functies vóór de ingreep
Wees- en Oudeliedenhuis - gezondheidzorg - kraakpand

Functies na de ingreep
Innovatieve levensbestendige woonvorm